W dniach 21–25 września 2026 r. 14-osobowa delegacja przedstawicieli Lokalnych Grup Działania z terenu województwa mazowieckiego uczestniczyła w wyjeździe studyjnym pn. „Podniesienie wiedzy w zakresie gospodarstw opiekuńczych”.
Wyjazd stanowił okazję do poznania funkcjonowania gospodarstw opiekuńczych i społecznych w Holandii, wymiany doświadczeń oraz zapoznania się z rozwiązaniami, które mogą stanowić inspirację dla rozwoju podobnych inicjatyw na terenach wiejskich w Polsce.
Serdecznie dziękujemy Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Mazowieckiego za organizację wyjazdu oraz wybór niezwykle aktualnej i ważnej tematyki. Rolnictwo opiekuńcze i społeczne może stanowić interesujący kierunek rozwoju obszarów wiejskich, łącząc działalność rolniczą z usługami społecznymi, edukacją oraz wsparciem osób wymagających szczególnej opieki.
Podczas pięciu dni uczestnicy odbyli 12 wizyt studyjnych oraz wzięli udział w 9 spotkaniach. Program obejmował między innymi wizyty w prowincjach Utrecht i Noord-Holland oraz w Amsterdamie, Aalsmeer, Zaandam i Schipluiden.
Jednym z odwiedzonych miejsc było gospodarstwo De Eilandstal, w którym osoby dorosłe z autyzmem, problemami psychicznymi oraz doświadczeniem uzależnienia mogą uczestniczyć w codziennych zajęciach, budować poczucie odpowiedzialności i przynależności oraz odnajdywać strukturę dnia. Szczególnie istotne było podejście, zgodnie z którym potrzeby człowieka stawiane są ponad samym wykonaniem określonego zadania.
Uczestnicy odwiedzili również Boerderijck, czyli miejsce prowadzące zajęcia dla dzieci, które z różnych powodów nie odnalazły się w tradycyjnym systemie edukacji.
Kolejnymi przykładami były De Bijlmerweide i Boerenvreugd, miejskie farmy łączące edukację najmłodszych z dziennym wsparciem osób z niepełnosprawnościami. Zastosowane tam rozwiązania, takie jak piktogramy, samozamykające się bramki czy inkluzywny plac zabaw, pokazują, w jaki sposób odpowiednio zaprojektowana przestrzeń może zwiększać samodzielność i bezpieczeństwo użytkowników.
W Fruittuin van West uczestnicy poznali sposób prowadzenia sadu bez stosowania chemicznych środków ochrony roślin. W gospodarstwie wykorzystywane są naturalne zależności pomiędzy roślinami i zwierzętami, między innymi udział kur, szczypawek oraz świń rasy Kune Kune.
Interesującym przykładem było również gospodarstwo De Stadsgroenteboer, działające w modelu CSA, czyli rolnictwa wspieranego przez społeczność. Gospodarstwo przygotowuje około 230 skrzynek warzyw tygodniowo dla lokalnych mieszkańców, opierając swoją działalność na bezpośredniej współpracy i zaufaniu klientów.
W Hoeve Ackerdijk uczestnicy zobaczyli ekologiczne gospodarstwo mleczne połączone ze żłobkiem dla 48 dzieci, zlokalizowanym w zaadaptowanej dawnej oborze. Rozwiązanie to pozwala dzieciom od najmłodszych lat poznawać środowisko wiejskie oraz proces powstawania żywności.
Ważnym elementem wyjazdu były również spotkania z przedstawicielami prowincji Utrecht i Noord-Holland oraz Federacji Rolnictwa i Opieki. Rozmowy dotyczyły między innymi finansowania gospodarstw opiekuńczych, których w Holandii funkcjonuje około 1350, planowania przestrzennego oraz podejścia LEADER, opartego na inicjatywach oddolnych, współpracy i zaangażowaniu lokalnych społeczności.
Wyjazd pozwolił wskazać kilka istotnych elementów mających wpływ na powodzenie tego typu przedsięwzięć:
- współpracę różnych organizacji i instytucji,
- korzystanie z różnorodnych źródeł finansowania,
- zapewnienie bezpieczeństwa oraz indywidualnego podejścia do uczestników,
- budowanie zaufania poprzez widoczne efekty podejmowanych działań,
- łączenie w ramach jednego gospodarstwa funkcji społecznych, edukacyjnych, terapeutycznych i zawodowych.
Udział w wyjeździe był cennym źródłem wiedzy, doświadczeń oraz inspiracji, które mogą zostać wykorzystane w dalszych działaniach na rzecz rozwoju obszarów wiejskich województwa mazowieckiego.
Serdecznie dziękujemy Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Mazowieckiego za możliwość udziału w tej inicjatywie, a wszystkim holenderskim gospodarzom i partnerom za otwartość, gościnność oraz podzielenie się swoją wiedzą i doświadczeniem.
Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z wyjazdu studyjnego.
